Motor Konuşma Bozuklukları Ünitesi - Dil ve Konuşma Terapisi Bölümü
Motor Konuşma Bozuklukları Ünitesi

Dizartri ve apraksi olmak üzere iki tip motor konuşma bozukluğu bulunmaktadır. 

Dizartri nedir?

Konuşmak için dil, dudak, yüz, boğaz ve solunum kaslarının birlikte ve koordineli bir şekilde çalışmasına ihtiyaç duyarız. Bu kaslarda zayıflık olursa konuşmamızda problemler oluşur. Çeşitli sebepler ile oluşan sinir sistemi hasarlarına bağlı olarak konuşma kaslarında meydana gelen fonksiyonel kayıplar sonucunda dizartrik konuşma gelişebilir.

Dizartrinin sebepleri  nelerdir?

Doğuştan ya da sonradan oluşan beyin hasarları dizartriye sebep olabilir. Bunlar arasında; İnme, Beyin travması, Tümör, Parkinson, Amyotrofik lateral skleroz (ALS), Huntington hastalığı, Multiple skleroz (MS), Serebral palsi ve çeşitli kas hastalıkları sayılabilir.

Dizartride tedavi nasıl olur?

Dil ve konuşma terapisti tarafında kapsamlı bir değerlendirme sonrasında dizartrinin tipi ve şiddeti belirlenir. Dil ve konuşma terapistleri ile birlikte;

  • Konuşma hızının yavaşlatılması
  • Nefesin doğru şekilde kullanılması
  • Uygun ses seviyesinde ve rahat duyulabilir konuşmanın kazandırılması
  • Dil-dudak kasları arasında koordinasyonun sağlanması
  • Konuşma anlaşılırlığının arttılması
  • Gerekli durumlarda alternatif iletişim becerilerinin kazandırılması gibi amaçlar doğrultusunda hastaya uygun terapi yöntemleri seçilir ve uygulanır.

Apraksi nedir?

Konuşmak için beynimiz tarafından mesajların doğru bir şekilde konuşma organlarına ( dil, dudak gibi) iletilmesi gerekmektedir. Beyin hasarına bağlı olarak bu mesajların doğru iletilememesi sonucunda konuşma organları doğru çalışamaz. Buna bağlı olarak konuşma apraksisi gelişir. Konuşma apraksisi, bir motor konuşma bozukluğudur ve şiddeti beyin hasarının tipine bağlı olarak değişebilir. Çocuklarda da apraksi gözükebilir. Buna çocukluk çağı apraksisi denir.

Apraksi belirtileri nelerdir?

  • Seslerin doğru şekilde çıkarılamaması, söylenmek istenen sözcük yerine farklı bir sözcük veya anlamsız bir sözcük söylenmesi
  • Konuşurken kelimelere yeni seslerin eklenmesi, anlamsız ya da yanlış eklemelerin yapılması
  • Bazen doğru söylenen kelimenin daha sonra yanlış söylenmesi
  • Kelimeleri söylerken konuşma organlarının yanlış yerde konumlandırılması
  • Çok yavaş konuşma
  • Her zaman doğru ve otomatik olarak söylenen “merhaba”, “nasılsın” gibi kelimelerin yanlış söylenmesi
  • Hiçbir ses üretememe

Apraksinin nedenleri nelerdir?

Beyin hasarına bağlı olarak, beynin kaslar üzerindeki kontrolünü kaybetmesi konuşma apraksisine neden olur. Olası sebepler arasında; İnme, travmatik beyin hasarı, demans, beyin tümörleri ve zamanla kötüleşen beyin hastalıkları sayılabilir.

Aprakside tedavi nasıl olur?

Yapılan detaylı değerlendirmeler sonrasında apraksi belirlenen hastalara dil ve konuşma terapisti tarafından; konuşmada görevli yapıların doğru şekilde kullanımı, ses üretiminde görevli kasların eğitilmesi, konuşma için uygun hız ve ritmin sağlanması gibi amaçlar doğrultusunda bir terapi programı hazırlanır ve uygulanır. İhtiyaç duyulması halinde hastaya, jest-mimik, işaret, yazı ya da bilgisayar destekli programlar kullanılarak alternatif iletişim yöntemleri kazandırılır.